Bądźmy aktywni, twórzmy społeczeństwo obywatelskie. Kreujmy naszą rzeczywistość własnymi rękami i zamiast narzekać zmieniajmy nasze otoczenie metodą małych kroków.

Zdecydowana większość Polaków nie działa w żadnej organizacji. Szkoda, bo rozmaite  działania podejmowane przez obywateli, zarówno w sferze politycznej jak i poza politycznej, stanowią fundament nowoczesnego społeczeństwa obywatelskiego.

Społeczeństwo obywatelskie (definicja i opis:Wikipedia) - społeczeństwo charakteryzujące się aktywnością i zdolnością do samoorganizacji oraz określania i osiągania wyznaczonych celów bez impulsu ze strony władzy państwowej.

Społeczeństwo obywatelskie potrafi działać niezależnie od instytucji państwowych. Niezależność nie musi oznaczać rywalizacji społeczeństwa z władzą, która występuje zazwyczaj w państwach, w których ustrój polityczny jest sprzeczny z wolą większości obywateli.

Podstawową cechą społeczeństwa obywatelskiego jest świadomość jego członków o potrzebach wspólnoty oraz dążenie do ich zaspokajania, czyli zainteresowanie sprawami społeczeństwa oraz poczucie odpowiedzialności za jego dobro

Przykładowymi przejawami społeczeństwa obywatelskiego są:

AKTYWNOŚĆ SPOŁECZNA w następujących formach:

• Organizacje sportowe
• Organizacje działające na rzecz szkolnictwa, oświaty, np. komitet rodzicielski, rada rodziców, fundacja szkolna, uczelniana, Społeczne Towarzystwa Oświatowe itp.
• Organizacje, ruchy religijne, kościelne, wspólnoty parafialne
• Związki zawodowe
• Organizacje działkowiczów, hodowców, wędkarzy, myśliwych
• Organizacje młodzieżowe, np. harcerstwo
• Ochotnicza Straż Pożarna, Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe itp.
• Organizacje artystyczne np. chór, zespół taneczny
• Organizacje emerytów
• Organizacje Kombatantów, weteranów, ofiar wojny
• Towarzystwa naukowe
• Organizacje turystyczne
• Organizacje kobiece np. koła gospodyń wiejskich
• Kluby kolekcjonerów, hobbystów
• Samorządy dzielnicowe, osiedlowe
• Organizacje samopomocowe, np. AA
• Samorządy zawodowe
• Samorządy pracownicze
• Towarzystwa przyjaciół zwierząt
• Organizacje wspierające placówki służby zdrowia
• Partie i stowarzyszenia polityczne.

ORGANIZACJA POZARZĄDOWA W potocznym rozumieniu organizacje pozarządowe to podmioty niezależne od administracji publicznej. Ustawa o działalności pożytku i o wolontariacie zawiera definicję organizacji pozarządowej. Zgodnie ze wspomnianą regulacją organizacjami pozarządowymi są, niebędące jednostkami sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku, osoby prawne utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia z wyłączeniem m.in. partii politycznych, związków zawodowych i organizacji pracodawców, samorządów zawodowych, fundacji, których jednym fundatorem jest Skarb Państwa. Organizacje pozarządowe zwykle działają jako stowarzyszenia lub fundacje. Zakres i formy ich działania są bardzo różne. Najczęściej zajmują się kulturą, ekologią, prawami człowieka, nauką i techniką.

Inne terminy, uważane za równoznaczne z terminem organizacja pozarządowa to:

• organizacja non-profit, ponieważ nie działa dla zysku;
• organizacja wolontarystyczna (ochotnicza), ponieważ w większości opiera swą działalność na pracy ochotników;
• organizacja społeczna (obywatelska), ponieważ obszarem aktywności tych organizacji jest najczęściej szeroko rozumiana pomoc społeczna, ochrona zdrowia i edukacja, czyli działaniu dla dobra publicznego.
• trzeci sektor, ponieważ nie są tożsame z administracją publiczną (I sektor), ani biznesem (II sektor).

W użyciu jest także skrót NGO, od non-governmental organization (organizacja pozarządowa po angielsku).

Trzeci sektor

Trzeci sektor to zbiorcza nazwa organizacji pozarządowych. To określenie pochodzi z języka angielskiego i nawiązuje do podziału aktywności społeczno-gospodarczej nowoczesnych państw demokratycznych na trzy sektory. Według tej typologii pierwszy sektor to administracja publiczna, określana też niekiedy jako sektor państwowy. Drugi sektor to sfera biznesu, czyli wszelkie instytucje i organizacje, których działalność jest nastawiona na zysk, nazywany też sektorem prywatnym. Trzeci sektor to ogół prywatnych organizacji, i działających społecznie i nie dla zysku, czyli organizacje pozarządowe (organizacje non-profit).

SAMORZĄDNOŚĆ  to  podstawowa forma decentralizacji zarządzania publicznego. Istota samorządu polega na powierzeniu zarządu spraw publicznych samym zainteresowanym, czyli zrzeszeniom obywateli. 

WOLONTARIAT  to dobrowolna, ochotnicza, bez wynagrodzenia materialnego, praca na rzecz innych wykraczająca poza związki rodzinno-przyjacielskie.

 Opracowała:Joanna Kowalska